Team & kennis · Leren van werk
Het project is opgeleverd. Maandag begint de volgende.
Er ging van alles net iets anders dan bedoeld. Niemand heeft het er ooit over gehad.
De situatie
De onderaannemer was te laat, een materiaalkeuze pakte anders uit dan verwacht, en tussen bouwplaats en bureau liep de communicatie stroef. Het project is niettemin goed opgeleverd. Daarna gaat de aandacht naar de volgende klus: de projectleider begint opnieuw, de plaats wordt opgeruimd, het team wordt heringedeeld. Er komt geen moment waarop iemand vraagt wat we hiervan meenemen.
Hoe gaat dit bij jullie?
Wat gebeurt er bij jullie nadat een project is opgeleverd?
We bespreken kort wat goed en minder goed ging
Dan haal je de les op terwijl hij nog vers is. De vervolgvraag is waar die lessen belanden — een goed gesprek zonder plek verdampt binnen een maand.
Alleen als er echt iets is misgegaan
Dan leer je uitsluitend van ongelukken. De projecten die net goed genoeg gingen, bevatten meestal meer bruikbare informatie en die blijft liggen.
Iedereen gaat door naar het volgende project
Dat is de meest voorkomende situatie en het is geen nalatigheid — er wacht werk. Het gevolg is wel dat dezelfde hobbel bij het volgende project opnieuw wordt genomen.
Dat verschilt per projectleider
Dan is leren een persoonlijke gewoonte van sommige mensen. Waardevol, maar het blijft bij hen en bereikt de rest van de organisatie niet.
Wat we hier vaak zien
Vraag niet of er geëvalueerd wordt, maar wat er is geleerd van het vorige project. Het antwoord komt meestal traag, en die traagheid is de bevinding.
Hoe dit vaak ontstaat
Evalueren voelt als stilstaan terwijl er werk wacht. Bovendien lijkt het overbodig zolang projecten redelijk verlopen: als het goed genoeg ging, valt er toch niets te bespreken? Daardoor wordt de les die er wel degelijk is, nooit opgehaald.
Wat er onder de oppervlakte gebeurt
Dezelfde fout terugzien in het volgende project voelt als pech, maar het is een systeemkenmerk: er is geen plek waar ervaring van het ene project het volgende bereikt. De kennis zit bij de mensen die erbij waren, en die zijn inmiddels verspreid over andere klussen.
De richting van een oplossing
Een half uur na oplevering, met de belangrijkste betrokkenen, en drie vragen: wat ging goed, wat ging minder, wat nemen we mee. Kort is beter dan grondig, want kort houd je vol. Het enige dat echt telt is dat het altijd gebeurt — een evaluatie die soms overgeslagen wordt, wordt binnen een half jaar nooit meer gedaan.
Wat er werkelijk speelde tussen bouwplaats en bureau, komt alleen boven als mensen het veilig genoeg vinden om het te zeggen. Dat hangt af van hoe de vraag wordt gesteld en door wie — geen formulier lost dat op.
Waar het op uitkomt
Wisselende kwaliteit
Wat de klant krijgt, hangt af van wie het toevallig doet. Herstelwerk wordt daarmee een vaste post.
Een gelijke ervaring bij elke klus, en minder werk dat over moet.
Uren aan werk dat niets toevoegt
Overtypen, opzoeken, herhalen en bijhouden. Per keer klein, per jaar een paar werkweken.
Uren die teruggaan naar vakwerk en klantcontact.
Vragen die verder helpen
- Welke hobbel kwam bij de laatste twee projecten allebei voor?
- Waar zou een les terechtkomen zodat de volgende projectleider hem vindt?
- Wie zou een half uur na oplevering aan tafel moeten zitten?
Wat je zou meten
- Aandeel projecten met een afgeronde evaluatie
- Aantal keren dat eenzelfde oorzaak in meerdere projecten terugkomt
Vervolgstappen in dezelfde lijn
Zullen we hier eens samen naar kijken?
Een verdiepingsgesprek van ongeveer dertig minuten. Geen beoordeling, geen offerte aan het eind — samen verkennen wat er speelt en wat een eerste kleine iteratie zou kunnen opleveren.